Apice vecchia ligt in de provincie Benevento, op een heuvel, op 225 meter hoogte, in de buurt van de rivieren Ufita, Miscano en Calore. Het wordt, net als andere verlaten dorpjes, een "spookdorp" genoemd, bevroren in de tijd van de jaren '60, vóór de aardbeving die de ontvolking veroorzaakte. Het dorpje werd namelijk volledig geëvacueerd na de aardbeving van 1980, maar het merendeel van de bevolking (ongeveer 6500 mensen) was eigenlijk al verhuisd naar de heuvel ertegenover (het huidige Apice nuova) na de aardbeving van 1962, die 17 slachtoffers had gemaakt. Daar wilde de toenmalige burgemeester, Luigi Bocchino, zijn Apice herbouwen. Er bleef slechts één inwoner over, die later werd geïnterviewd door Italiaanse en buitenlandse tijdschriften en televisies, en die in 2012-2013 zijn zaak bleef runnen in Apice vecchia, in het spookdorp. Het gaat om Tommaso Conza, een kapper, bij wie de voormalige inwoners, hoewel ze verhuisd waren, nog steeds hun haar lieten knippen, een praatje maakten en een duik in het verleden namen. De tijd staat stil in de jaren '60, daar in Apice, er zijn geen lichtgevende borden, geen discotheken of lounge bars. In plaats daarvan vinden we de resten van enkele kastelen, die de streek moesten beschermen. Van allemaal is de beroemdste en best bewaarde het Castello dell'Ettore, waarvoor momenteel een restauratieproject loopt. Andere bezienswaardigheden van historisch belang zijn de Chiesa di Santa Maria Assunta e San Bartolomeo en het Convento di San Nicola: beide dateren uit de zestiende eeuw. We vinden ook enkele herenhuizen uit het begin van de twintigste eeuw, zoals Palazzo Cantelmo, Palazzo Perrillo en Palazzo Falcetti. Maar wat is de oorsprong van Apice? Het lijkt erop dat de eerste nederzetting dateert uit de Romeinse tijd, de 1e eeuw na Christus, en dat de naam afkomstig is van Marcus Apicius, die land schonk in het gebied aan Romeinse legionairs, overwinnaars van de oorlogscampagnes tegen de Samnitische volkeren. Andere bronnen brengen de naam van de stad in verband met het oude volk van de Iapigi, een Indo-Europees volk dat zich tussen het tweede en het eerste millennium v.Chr. vestigde in het huidige Apulië. Ongeacht de etymologie is de aanwezigheid van nederzettingen in de Romeinse tijd in Apice echter aangetoond door de vondst van munten, graven, zuilen en vooral de Ponte Rotto, die deel uitmaakte van de Via Appia, de regina viarum die Rome met Brindisi verbond. De belangrijkste activiteit in Apice vecchia was landbouw, met name de teelt van wijnstokken, olijfbomen en groenten. De agrarische oorsprong van de plaats bleek ook uit het wapen, dat aanvankelijk werd gekenmerkt door heuvels bekroond met aren, ter herinnering aan het feit dat Apice aan het begin van de zestiende eeuw, toen het wapen aan de stad werd toegekend door Ferdinand II van Aragon, de Napolitaanse armoede had verlicht dankzij de graanproductie. Tegenwoordig zijn de aren in het wapen vervangen door vlammetjes, en het beeld wordt vergezeld door een waterstroom, de rivier Calore. Momenteel zijn bezoeken en evenementen beperkt door de anti-besmettingsmaatregelen, maar in de periode vóór de pandemie werden er kerstmarkten en evenementen gehouden in het Castello dell'Ettore. In de huizen in het historische centrum van Apice vecchia zijn nog steeds de meubels en voorwerpen te zien die door de bewoners zijn achtergelaten voordat ze vertrokken. Een kort verhaal over Apice vecchia kun je ook beluisteren in mijn bijdrage op Radio Punto Nuovo via deze link.
